HyFlex Learning là gì? So sánh các mô hình học tập hiện nay

HyFlex Learning đang trở thành giải pháp được nhiều trường học và trung tâm đào tạo quan tâm khi cần đáp ứng nhu cầu học tập linh hoạt nhưng vẫn đảm bảo chất lượng giảng dạy. Vậy mô hình này khác gì so với học trực tiếp, học online hay Blended Learning? Trong bài viết này, Eduspace sẽ giúp bạn sẽ hiểu rõ khái niệm HyFlex Learning là gì? nguyên tắc cùng những ưu điểm, hạn chế và cách triển khai hiệu quả mô hình này trong thực tế nhé!

HyFlex Learning là gì?

HyFlex Learning là mô hình thiết kế khóa học trong đó mỗi buổi học được tổ chức đồng thời ở nhiều hình thức - trực tiếp tại lớp, trực tuyến đồng bộ (livestream) và trực tuyến không đồng bộ (ghi hình xem lại), còn học viên là người quyết định mình sẽ tham gia bằng hình thức nào, chứ không phải giáo viên hay nhà trường ấn định trước. Đây chính là điểm khác biệt giữa HyFlex và các mô hình "học kết hợp" (hybrid/blended) truyền thống, từng nhóm thường được ấn định cố định từ đầu khóa.

Tên gọi "HyFlex" là viết tắt của hai từ tiếng Anh: 

• Hybrid (kết hợp - dùng nhiều hình thức giảng dạy)
• Flexible (linh hoạt - người học được chọn hình thức). 

Ba yếu tố luôn xuất hiện trong một lớp HyFlex chuẩn bao gồm nội dung học tương đương giữa các hình thức, học viên toàn quyền lựa chọn và tài liệu của mỗi buổi học có thể tái sử dụng cho hình thức khác.

Mô hình HyFlex ra đời khi nào?

Mô hình HyFlex do Tiến sĩ Brian Beatty, giảng viên Đại học San Francisco State (SFSU, Mỹ) phát triển từ năm 2005 nhằm giải quyết bài toán tuyển sinh cho một chương trình Thạc sĩ, vừa muốn giữ lớp học trực tiếp để đảm bảo tương tác, vừa cần mở rộng ra học viên ở xa không thể đến trường thường xuyên. Thay vì chuyển hẳn chương trình sang học online như đề xuất ban đầu, ông Beatty và cộng sự thiết kế một mô hình cho phép học viên tự chọn hình thức tham gia mỗi tuần.

Đến năm 2010, ông chính thức hệ thống hóa mô hình này thành 4 nguyên tắc nền tảng, và năm 2019 xuất bản cuốn sách "Hybrid-Flexible Course Design" - tài liệu gốc quan trọng nhất về HyFlex hiện nay. Từ đó, số lượng nghiên cứu học thuật về HyFlex tăng mạnh, đặc biệt từ năm 2018 và tiếp tục duy trì đà tăng đến tận 2025-2026 khi mô hình được nhiều trường đại học trên thế giới - trong đó có Việt Nam áp dụng nhiều hơn sau giai đoạn COVID-19.

4 Nguyên tắc cốt lõi của mô hình HyFlex

Một khóa học chỉ được gọi đúng là HyFlex khi đáp ứng đủ 4 nguyên tắc do Brian Beatty đề xuất: Quyền lựa chọn của người học, Tính tương đương, Khả năng tái sử dụng và Khả năng tiếp cận. Thiếu một trong 4 yếu tố này, khóa học chỉ nên gọi là "hybrid" hoặc "blended" thông thường, không phải HyFlex đúng nghĩa.

1. Learner Choice - Quyền lựa chọn của người học: Học viên được chủ động chọn hình thức tham gia (trực tiếp/online đồng bộ/online không đồng bộ) theo tuần hoặc theo buổi, không bị ép cố định một hình thức suốt khóa.
2. Equivalency - Tính tương đương: Dù chọn hình thức nào, học viên đều phải đạt được kết quả học tập tương đương nhau và không có chuyện "học online là học kém hơn".
3. Reusability - Khả năng tái sử dụng: Tài liệu, bài giảng ghi hình, câu hỏi thảo luận của buổi trực tiếp cần được lưu lại và tái sử dụng làm học liệu cho học viên chọn hình thức online, tránh việc giáo viên phải soạn hai bộ giáo án riêng biệt.
4. Accessibility - Khả năng tiếp cận: Học viên cần có đủ kỹ năng công nghệ cơ bản và quyền truy cập thiết bị/mạng để tham gia được cả hình thức online; trung tâm có trách nhiệm hỗ trợ nếu học viên gặp rào cản này.

HyFlex khác gì so với Hybrid Learning và Blended Learning?

HyFlex là một nhánh cụ thể, "linh hoạt hơn" của Hybrid Learning - khác biệt lớn nhất nằm ở quyền quyết định hình thức học thuộc về học viên thay vì nhà trường. Bảng dưới đây so sánh nhanh 4 mô hình đang bị nhầm lẫn phổ biến nhất:

Một lớp học HyFlex được vận hành như thế nào?

Một buổi học HyFlex luôn diễn ra đồng thời theo 3 hình thức tham gia, và học viên có thể đổi qua lại giữa các hình thức này ở mỗi buổi:

• Trực tiếp tại lớp (Face-to-face): Học viên đến lớp học như bình thường, tương tác trực tiếp với giáo viên và bạn học.
• Trực tuyến đồng bộ (Synchronous online): Học viên tham gia qua nền tảng họp trực tuyến (Zoom, Google Meet…) đúng giờ diễn ra buổi học, có thể đặt câu hỏi và tương tác thời gian thực với lớp.
• Trực tuyến không đồng bộ (Asynchronous online): Học viên xem lại video ghi hình buổi học và hoàn thành bài tập, bài kiểm tra theo tiến độ riêng, phù hợp với người có lịch trình không cố định.

Vì 3 hình thức diễn ra cùng một nội dung, giáo viên chỉ cần dạy một lần nhưng phải chuẩn bị thêm thiết bị ghi hình/streaming và thiết kế hoạt động sao cho học viên online vẫn tương tác được với lớp - đây cũng là phần tốn công sức nhất khi triển khai.

HyFlex đang được ứng dụng ra sao tại Việt Nam?

Mô hình HyFlex đã xuất hiện tại một số cơ sở đào tạo ngoại ngữ và chương trình sau đại học ở Việt Nam từ giữa những năm 2020, với hai ví dụ thực tế đáng chú ý:

Trung tâm Ngoại ngữ, Trường Đại học Cần Thơ (CFL-CTU) đang triển khai các khóa ôn thi chứng chỉ VSTEP (A2, B1) theo hình thức HyFlex dành cho sinh viên, học viên Trường Đại học Y Dược Cần Thơ. Học viên có thể chọn đến lớp trực tiếp hoặc học online qua Zoom tại nhà, đồng thời được cung cấp bản ghi hình bài giảng và tài liệu ôn luyện trên nền tảng e-learning để tự học lại. Trung tâm áp dụng một mức học phí chung cho khóa học bất kể hình thức tham gia - khóa ôn thi B1 mười tuần có giá 1.100.000đ sau ưu đãi, không phân biệt học viên chọn học trực tiếp hay online.

Viện Công nghệ châu Á (AIT) ra mắt mô hình "AIT Shared Classroom HyFlex" trong khuôn khổ chương trình đào tạo suốt đời AITSPIN năm 2026, cho phép học viên tham gia trực tiếp theo thời gian thực vào các lớp học chọn lọc cùng giảng viên, hoặc học không đồng bộ qua bài giảng ghi hình nếu không thể tham gia trực tiếp, với cam kết "một lớp học, hai hình thức, cùng một tiêu chuẩn học thuật".

Hai ví dụ trên phản ánh đúng xu hướng mà giới nghiên cứu quốc tế ghi nhận, số lượng công trình học thuật về HyFlex tăng mạnh kể từ 2018 và tiếp tục duy trì đà tăng đến 2025-2026 theo các tổng quan hệ thống gần đây trên các tạp chí giáo dục quốc tế - cho thấy đây không còn là giải pháp chữa cháy thời COVID-19 mà đã trở thành một lựa chọn thiết kế khóa học lâu dài, kể cả với các cơ sở đào tạo quy mô vừa và nhỏ tại Việt Nam.

Triển khai HyFlex cần chuẩn bị những gì?

Triển khai HyFlex cho một trung tâm hoặc nhà trường cần 3 nhóm chuẩn bị chính: 

• Thiết bị phần cứng cho phòng học
• Phần mềm quản lý và giảng dạy
• Ngân sách phù hợp với quy mô

trung tâm nhỏ hoàn toàn có thể bắt đầu ở mức chi phí thấp mà không cần đầu tư như một trường đại học lớn.

Thiết bị phần cứng cần có

• Camera góc rộng hoặc camera hội nghị để quay được toàn bộ lớp học
• Micro thu âm toàn phòng hoặc micro cài áo cho giáo viên, tránh tiếng vọng
• Loa hoặc tai nghe để giáo viên nghe được câu hỏi từ học viên online
• Màn hình phụ hoặc TV đặt trong lớp để giáo viên nhìn thấy học viên tham gia online
• Đường truyền internet ổn định, ưu tiên cáp quang riêng cho phòng học

Phần mềm quản lý & LMS

Trung tâm cần tối thiểu 2-3 nhóm phần mềm hoạt động song song: nền tảng họp/streaming trực tuyến (Zoom, Google Meet, Microsoft Teams…) để dạy đồng bộ, hệ thống quản lý học tập (LMS) để lưu trữ video bài giảng, tài liệu và bài kiểm tra cho học viên học không đồng bộ và phần mềm quản lý học viên - điểm danh - học phí để theo dõi xuyên suốt dù học viên đổi hình thức tham gia giữa các buổi. Nhiều phần mềm quản lý trung tâm tại Việt Nam hiện đã tích hợp sẵn module khóa học online và thi/kiểm tra online, giúp trung tâm không phải mua thêm LMS riêng.

Quản lý học phí và điểm danh trong lớp học HyFlex như thế nào?

Thách thức vận hành lớn nhất của mô hình HyFlex không nằm ở sư phạm mà chính là nằm ở khâu quản lý. Khi học viên có thể đổi hình thức tham gia mỗi buổi, việc điểm danh và tính học phí theo cách thủ công gần như bất khả thi với trung tâm có vài chục lớp trở lên.

Có ba vấn đề vận hành cụ thể mà trung tâm cần giải quyết trước khi triển khai HyFlex trên diện rộng. Điểm danh phải ghi nhận được cả học viên có mặt tại lớp lẫn học viên tham gia online, đồng thời phân biệt được ai xem lại bản ghi hình sau đó để tránh tính trùng hoặc bỏ sót buổi học. Học phí nên áp dụng theo gói khóa học thay vì theo hình thức tham gia từng buổi, để tránh phát sinh tranh chấp khi học viên đổi qua lại giữa các hình thức, đây cũng là cách CFL-CTU đang áp dụng trong ví dụ nêu trên. Cuối cùng, giáo viên và bộ phận quản lý cần một nơi duy nhất để theo dõi tiến độ học của từng học viên xuyên suốt các hình thức, thay vì tách rời dữ liệu lớp trực tiếp và lớp online trên hai hệ thống khác nhau.

Đây chính là lý do phần mềm quản lý học viên tích hợp cả điểm danh, quản lý thu chi theo gói/combo và e-learning trở nên cần thiết hơn hẳn khi trung tâm chuyển sang mô hình HyFlex, đặc biệt với các trung tâm ngoại ngữ vốn có tần suất đổi lịch, học bù, học viên bảo lưu cao hơn nhiều loại hình đào tạo khác.

Ưu điểm và hạn chế của mô hình HyFlex là gì?

Ưu điểm lớn nhất của HyFlex là tăng khả năng duy trì học viên nhờ loại bỏ rào cản lịch trình, còn hạn chế lớn nhất là khối lượng công việc chuẩn bị tăng đáng kể cho giáo viên và bộ phận vận hành.

Câu hỏi thường gặp về HyFlex Learning

• HyFlex Learning khác gì so với Hybrid Learning? HyFlex là một dạng cụ thể của Hybrid Learning, khác biệt ở chỗ học viên được toàn quyền chọn hình thức tham gia (trực tiếp, online đồng bộ hay không đồng bộ) cho từng buổi học, còn Hybrid Learning thông thường do nhà trường ấn định lịch cố định cho từng nhóm học viên.
• Học phí lớp HyFlex có tính giống lớp học trực tiếp không? Phần lớn trung tâm tại Việt Nam áp dụng một mức học phí chung cho cả khóa HyFlex bất kể học viên chọn hình thức nào, như cách Trung tâm Ngoại ngữ Đại học Cần Thơ đang triển khai cho các khóa ôn thi VSTEP.
• HyFlex có phù hợp với trung tâm ngoại ngữ hoặc trung tâm quy mô nhỏ không? Có. Trung tâm nhỏ có thể triển khai HyFlex ở cấp độ cơ bản chỉ với laptop, phần mềm họp trực tuyến miễn phí và phần mềm quản lý học viên tích hợp e-learning, không bắt buộc phải đầu tư phòng studio chuyên dụng như các trường đại học lớn.
• Cần phần mềm gì để quản lý lớp học theo mô hình HyFlex? Trung tâm cần tối thiểu 3 nhóm công cụ: phần mềm họp/streaming trực tuyến, hệ thống LMS lưu video và bài kiểm tra, và phần mềm quản lý học viên - điểm danh - học phí để theo dõi liên tục dù học viên đổi hình thức tham gia.
• Mô hình HyFlex có được pháp luật Việt Nam công nhận không? Việt Nam chưa có quy định gọi tên riêng "HyFlex", nhưng Thông tư 09/2021/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã quy định khung pháp lý cho việc tổ chức dạy học trực tuyến kết hợp trực tiếp trong cơ sở giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên; các trung tâm ngoại ngữ, tin học ngoài công lập áp dụng theo quy chế nội bộ riêng khi triển khai hình thức này.

Tổng kết

Qua bài viết trên, Eduspace hi vọng đã giải đáp được cho bạn đọc câu hỏi HyFlex Learning là gì? Đây không chỉ là một mô hình học tập kết hợp linh hoạt giữa trực tiếp và trực tuyến, mà còn là hướng tiếp cận giúp người học chủ động lựa chọn phương thức học phù hợp với điều kiện và mục tiêu của mình. Khi được triển khai đúng cách, HyFlex Learning góp phần nâng cao trải nghiệm học tập, mở rộng khả năng tiếp cận giáo dục và tối ưu hiệu quả giảng dạy trong bối cảnh chuyển đổi số.